TRỤ SỞ CHÍNH HÀ NỘI
158 Võ Chí Công - Q.Tây Hồ - Hà Nội
0905785398 (Phục vụ đến 23h hàng ngày)
Bạn có biết 70% quán trà sữa đóng cửa ngay năm đầu tiên không? Con số này đủ khiến bất kỳ nhà đầu tư nào cũng phải lạnh sống lưng. Năm 2026, thị trường F&B không còn là "mỏ vàng" dễ khai thác như thập kỷ trước. Màu hồng của marketing nhượng quyền thường che lấp sự khốc liệt thực tế.
Bài viết này dành riêng cho bạn – những người đang ấp ủ giấc mơ làm chủ một quán trà sữa hoặc các Startup F&B đang tìm hướng đi. Chúng tôi không ở đây để bán cho bạn những lời hứa sáo rỗng. Chúng tôi cung cấp giải pháp để tránh lỗ vốn và tối ưu lợi nhuận.
Thị trường hiện nay đã bão hòa. Khách hàng ngày càng khó tính hơn về trải nghiệm và công nghệ. Với hơn 10.000 quán trà sữa đang giành giật từng khách hàng tại Việt Nam, chỉ có sự chuẩn bị kỹ lưỡng mới giúp bạn sống sót. Đúc kết từ kinh nghiệm vận hành chuỗi thực chiến của unik và phân tích hàng trăm case study thành công lẫn thất bại, nội dung dưới đây là "phao cứu sinh" cho bạn. Bạn sẽ nhận được checklist chi tiết, bảng so sánh minh bạch và những bí mật về chi phí ẩn chưa từng được tiết lộ.
Hãy cùng định nghĩa rõ ràng về cuộc chơi này trước khi bạn quyết định xuống tiền.
Để hiểu rõ bản chất mô hình, chúng ta cần nhìn thẳng vào sự thật trần trụi của khái niệm này.
Nhượng quyền (Franchising) trong F&B là việc bạn trả tiền để mua lại "công thức thành công" đã được kiểm chứng. Bên bán (Franchisor) trao cho bạn thương hiệu, quy trình và công nghệ. Bên mua (Franchisee) bỏ vốn và công sức vận hành.
Nghe có vẻ đơn giản và an toàn. Bạn thừa hưởng thương hiệu có sẵn, tiết kiệm 2-3 năm xây dựng branding. Bạn có quy trình chuẩn, giảm thiểu rủi ro so với việc tự mày mò (Self-build). Nhưng đây là con dao hai lưỡi. Chi phí đầu vào thường rất cao. Bạn thiếu sự tự chủ trong kinh doanh. Tệ hơn, nếu thương hiệu mẹ gặp khủng hoảng truyền thông ("phốt"), quán của bạn cũng chịu vạ lây dù bạn làm tốt đến đâu. Bảng dưới đây phân tích sự khác biệt cốt lõi giữa hai hình thức đầu tư phổ biến hiện nay.
| Tiêu chí | Tự mở quán (Self-build) | Nhượng quyền (Franchise) |
|---|---|---|
| Chi phí đầu tư | Thấp/Linh hoạt (Tự kiểm soát) | Cao (Phí nhượng quyền + Setup chuẩn) |
| Thời gian Setup | Lâu (2-6 tháng mày mò) | Nhanh (15-30 ngày theo quy trình) |
| Rủi ro thương hiệu | Cao (Chưa ai biết đến) | Thấp hơn (Có tệp khách sẵn) |
| Quyền kiểm soát | 100% tự quyết | Bị giới hạn bởi hợp đồng |
| Hoàn vốn (Dự kiến) | Khó xác định | 12 - 24 tháng (Theo lý thuyết) |
Dữ liệu trên cho thấy nhượng quyền giúp bạn đi nhanh hơn nhưng đòi hỏi vốn lớn hơn. Các thương hiệu lớn như Ding Tea hay unik đã chuẩn hóa quy trình rất tốt để hỗ trợ đối tác. Tuy nhiên, tỷ lệ thành công cao hơn không đồng nghĩa với việc bạn chắc chắn thắng. Tại sao vẫn có người phải bán nhà trả nợ sau 6 tháng kinh doanh? Câu trả lời nằm ở những sai lầm chết người dưới đây.
Sau đây là những bài học thực tế đau đớn mà nhiều nhà đầu tư đã phải trả giá bằng rất nhiều tiền.
Phần này đi sâu vào "vùng tối" của nhượng quyền. Chúng ta không nói lý thuyết. Chúng ta mổ xẻ các tình huống thực tế để bạn thấy rõ cạm bẫy. Anh A đầu tư 2 tỷ nhưng mất trắng vì chọn sai vị trí. Chị B phá sản vì không lường trước chi phí ẩn. Đừng để mình là nạn nhân tiếp theo.
Lựa chọn thương hiệu là bước đầu tiên và cũng là bước dễ sai lầm nhất. Nhiều nhà đầu tư bị lóa mắt bởi những thương hiệu "Trend" (xu hướng). Hãy nhớ lại cơn sốt "Sữa tươi trân châu đường đen" hay "Mì cay 7 cấp độ". Chúng nở rộ rất nhanh nhưng tàn cũng rất lẹ. Chu kỳ sống của một trend F&B tại Việt Nam hiện nay chỉ kéo dài 6-12 tháng. Nếu bạn nhượng quyền một thương hiệu chỉ bán "monie-product" (sản phẩm theo trend), rủi ro bạn chưa kịp hồi vốn thì trend đã chết là rất cao.
Ngược lại, thương hiệu "Bền vững" tập trung vào giá trị cốt lõi. Họ có menu đa dạng, chất lượng đồ uống ổn định và tệp khách trung thành. unik hay Ding Tea là ví dụ điển hình. Họ không chạy theo trend mù quáng mà cập nhật menu dựa trên nhu cầu thực tế dài hạn của khách hàng.
Bạn cần một bộ lọc để soi xét kỹ lưỡng đối tác nhượng quyền. Hãy kiểm tra lịch sử hoạt động của họ. Thương hiệu đó đã tồn tại trên 3 năm chưa? Số lượng cửa hàng đóng cửa mỗi năm là bao nhiêu? Đừng chỉ nghe sale nói về số lượng quán mở mới. Số quán đóng cửa mới là sự thật họ muốn giấu. Hãy lên các hội nhóm Review F&B, tìm kiếm các bài "phốt" về việc thương hiệu bỏ rơi đối tác trong giai đoạn 2023-2024. Đó là những bài học nhãn tiền.
Mặt bằng quyết định 50% sự thành bại, nhưng công thức chọn vị trí năm 2026 đã thay đổi hoàn toàn. Tư duy cũ "Nhất ngã 3, nhì ngã 4" không còn đúng tuyệt đối. Giá thuê ở các vị trí này quá cao, ăn mòn toàn bộ lợi nhuận. Năm 2026, hành vi khách hàng đã dịch chuyển mạnh sang Delivery (giao hàng). Một mặt bằng đẹp để bán mang đi (Take-away) khác hoàn toàn với mặt bằng để khách ngồi lại (Dine-in).
Sai lầm phổ biến là chọn mặt bằng giá rẻ nhưng nằm ở góc khuất, "điểm mù" giao thông. Khách đi qua không nhìn thấy biển hiệu thì quán không tồn tại trong tâm trí họ. Ngược lại, sai lầm khác là thuê mặt bằng quá đắt đỏ ở khu vực không phù hợp tệp khách. Bạn mở một quán trà sữa phân khúc cao cấp (50k-70k/ly) ngay tại khu công nghiệp hoặc khu lao động thu nhập thấp là tự sát. Dù lưu lượng người qua lại đông, nhưng đó không phải là khách hàng của bạn.
Tiêu chí "Vàng" cho một mặt bằng trà sữa nhượng quyền hiện nay cần sự cân bằng. Diện tích nên từ 50m2 trở lên để tối ưu không gian trải nghiệm. Vị trí cần gần trường học, tòa nhà văn phòng hoặc khu dân cư trẻ. Quan trọng nhất, hãy đếm lưu lượng người thực tế. Con số lý tưởng là >1000 người/ngày đi qua mặt tiền quán đúng hướng nhìn. Đừng tin vào lời hứa "khu này sắp đông" của môi giới. Hãy tin vào những gì bạn đếm được.
Bảng tính dòng tiền (P&L) mà bên bán nhượng quyền gửi cho bạn thường thiếu rất nhiều dòng chi phí thực tế. Họ thường vẽ ra viễn cảnh doanh thu 500 triệu, lãi ròng 30%. Nhưng thực tế lợi nhuận F&B chỉ dao động 15-20% là rất tốt rồi. Có hàng tá loại phí mà Sale thường "quên" nhắc hoặc nói lướt qua. Khi vận hành, những khoản này mới lộ diện và bào mòn túi tiền của bạn mỗi ngày. Bảng dưới đây liệt kê các loại chi phí ẩn bạn bắt buộc phải tính toán trước.
| Loại chi phí | Mức chi phí ước tính | Ghi chú "Xương máu" |
|---|---|---|
| Phí Royalty | 3% - 8% doanh thu/tháng | Trả ngay cả khi bạn lỗ |
| Phí Marketing chung | 1% - 3% doanh thu/tháng | Đóng quỹ nhưng chưa chắc quán bạn được chạy ads |
| Hao hụt nguyên liệu | 3% - 5% tổng cost | Do nhân viên làm sai, đổ, hủy, ăn vụng |
| Chiết khấu App Food | 20% - 25% doanh thu đơn | Bán 100k trên app chỉ thu về 75k |
| Bảo trì, sửa chữa | 2 - 5 triệu/tháng | Máy pha cafe, tủ lạnh hỏng liên tục |
Các khoản phí này cộng lại có thể chiếm tới 30-40% lợi nhuận dự kiến. Bài học rút ra là bạn không bao giờ được dốc túi 100% vốn vào việc mở quán. Hãy chuẩn bị quỹ dự phòng (vốn lưu động). Bạn cần ít nhất số tiền đủ để chịu lỗ và vận hành trong 3-6 tháng đầu tiên. Với một quán quy mô trung bình, con số này khoảng 200-300 triệu đồng. Nếu không có khoản này, bạn sẽ đứt gánh giữa đường trước khi kịp thấy lãi.
Sự hào hứng khi sắp làm chủ thường khiến nhà đầu tư ký vội hợp đồng mà không đọc kỹ các điều khoản ràng buộc. Hợp đồng nhượng quyền thường được soạn thảo để bảo vệ tối đa quyền lợi của bên bán (Franchisor). Có những cái bẫy pháp lý cực kỳ tinh vi. Ví dụ điển hình là điều khoản độc quyền nguyên liệu. Bạn bị ép buộc phải mua 100% nguyên liệu từ hãng với giá cao hơn thị trường 20-30%. Nếu họ phát hiện bạn mua ngoài (dù chỉ là đường, sữa), bạn sẽ bị phạt vi phạm hợp đồng rất nặng, thậm chí bị tước quyền kinh doanh.
Một bẫy khác là vùng bảo hộ thương hiệu (Territory). Hợp đồng ghi chung chung là "bán kính 500m". Nhưng 500m đường chim bay khác với 500m đường bộ. Đã có trường hợp chủ quán khóc ròng vì hãng cho mở một quán cùng thương hiệu ngay bên kia đường, chỉ vì... khác phường. Doanh thu của bạn sẽ bị chia đôi ngay lập tức.
Lời khuyên chân thành: Đừng tiếc tiền thuê luật sư kinh tế rà soát hợp đồng. Nếu không, hãy yêu cầu bên hãng giải thích rõ ràng bằng văn bản (phụ lục) về các điều khoản chấm dứt, phạt và vùng bảo hộ. Đừng tin lời nói miệng. Trong kinh doanh, giấy trắng mực đen mới là chân lý.
Nhiều người nghĩ nhượng quyền là "ngồi mát ăn bát vàng", chỉ cần bỏ tiền ra thuê nhân viên là xong. Thực tế tàn khốc hơn nhiều. Nhân sự ngành F&B luôn là cơn đau đầu kinh niên. Tỷ lệ nghỉ việc (turnover rate) cực cao. Hôm nay tuyển, mai nghỉ là chuyện bình thường. Nguy hiểm hơn là vấn đề gian lận. Nhân viên có thể in lại bill cũ tính tiền cho khách mới, pha chế sai công thức để bớt xén nguyên liệu, hoặc mang đồ uống của quán về nhà.
Thái độ phục vụ kém của nhân viên cũng là sát thủ giết chết quán. Khách hàng 2026 cực kỳ nhạy cảm. Một cái nhăn mặt của thu ngân, một ly nước ra chậm 10 phút cũng đủ để họ vote 1 sao trên Google Map và không bao giờ quay lại. Thương hiệu mẹ có tốt đến đâu cũng không cứu được quán của bạn nếu vận hành tại điểm bán nát bét.
Giải pháp duy nhất là ứng dụng công nghệ và quy trình kiểm soát chặt chẽ. Bạn cần hệ thống POS (máy bán hàng) hiện đại, tích hợp Camera AI để giám sát quầy pha chế. Quan trọng hơn là quy trình đào tạo (Training). Hãy nhìn cách unik đào tạo barista. Họ không chỉ dạy công thức, họ dạy tư duy phục vụ. Bạn phải trực tiếp quản lý hoặc có quản lý cực kỳ tin cậy trong 6 tháng đầu. Đừng mơ về thu nhập thụ động ngay khi vừa cắt băng khánh thành.
Dưới đây là đánh giá khách quan về các "ông lớn" và những tay chơi mới nổi trên thị trường hiện nay. Phần này giúp bạn có cái nhìn tổng quan để "liệu cơm gắp mắm". Mỗi thương hiệu có một thế mạnh và điểm yếu riêng, phù hợp với từng túi tiền và khẩu vị đầu tư khác nhau. Không có thương hiệu tốt nhất, chỉ có thương hiệu phù hợp nhất với nguồn lực của bạn.
Bảng dưới đây so sánh các chỉ số tài chính quan trọng của 5 thương hiệu tiêu biểu.
| Thương hiệu | Chi phí đầu tư (Dự kiến) | Phí Royalty | Điểm mạnh | Điểm yếu |
|---|---|---|---|---|
| Ding Tea | 400 - 800 triệu | 2% - 3% | Thương hiệu lâu đời, ổn định | Cạnh tranh nội bộ cao, menu cũ |
| Tocotoco | 300 - 600 triệu | 3% | Độ phủ rộng, giá bình dân | Biên lợi nhuận mỏng, cạnh tranh giá |
| The Alley | > 1.2 tỷ | 5% | Hình ảnh đẹp, cao cấp | Qua thời hoàng kim (Trend), giá cao |
| Mixue | 500 - 700 triệu | Miễn phí (lấy lãi trên cốt) | Giá rẻ hủy diệt, lượng khách lớn | Mật độ quán quá dày, lãi/ly thấp |
| Unik | Linh hoạt | Thỏa thuận | Mô hình Lai (Hybrid), Menu đa dạng | Thương hiệu mới hơn các "lão làng" |
Hãy cùng đi sâu vào phân tích chi tiết từng cái tên để thấy rõ cơ hội và rủi ro.
Ding Tea là cái tên an toàn cho những nhà đầu tư thích sự bền vững. Với hơn một thập kỷ tại Việt Nam, họ có lượng khách quen ổn định. Phí nhượng quyền ở mức hợp lý. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất là sự "già cỗi". Menu của Ding Tea ít đột phá so với các brand trẻ. Mật độ quán cũng đã rất dày đặc, bạn khó tìm được vị trí đẹp mà không đụng hàng với chính "người anh em" cùng hệ thống.
Tocotoco đánh mạnh vào phân khúc học sinh, sinh viên với mức giá dễ tiếp cận. Vốn đầu tư thấp hơn các brand ngoại nhập. Điểm trừ lớn là biên lợi nhuận trên mỗi ly nước khá mỏng. Bạn phải bán số lượng cực lớn mới bù đắp được chi phí vận hành. Cuộc chiến về giá ở phân khúc này cũng khốc liệt nhất. Phù hợp nếu bạn có mặt bằng gần trường học cấp 2, cấp 3.
Từng làm mưa làm gió với Sữa tươi trân châu đường đen, The Alley định vị ở phân khúc cao cấp (Premium). Hình ảnh thương hiệu sang chảnh, decor đẹp. Tuy nhiên, trend đã qua đi. Việc bán một ly trà sữa 70k-80k trong bối cảnh kinh tế 2026 thắt chặt chi tiêu là một thách thức lớn. Mô hình này đòi hỏi vị trí "kim cương" tại các quận trung tâm hoặc khu du lịch. Vốn đầu tư lớn (trên 1 tỷ) là rào cản không nhỏ.
Mixue là hiện tượng với chiến lược giá rẻ không tưởng. Họ không kiếm lời nhiều từ phí nhượng quyền mà từ việc bán nguyên liệu cho bạn. Ưu điểm là khách đông nườm nượp. Nhược điểm là bạn làm việc quần quật nhưng lãi ròng trên từng ly rất thấp (chỉ vài ngàn đồng). Hơn nữa, chính sách cho mở quán cách nhau chỉ vài trăm mét khiến các chủ quán Mixue phải "cắn xé" lẫn nhau để giành khách. Đây là cuộc chơi của tối ưu chi phí cực độ.
unik nổi lên như một giải pháp toàn diện và thức thời cho năm 2026. Thay vì chỉ bán trà sữa, unik kết hợp Cafe – thói quen uống bền vững nhất của người Việt.
Mô hình này giải quyết bài toán tối ưu doanh thu theo khung giờ: Sáng bán cafe cho dân văn phòng, chiều tối bán trà sữa cho giới trẻ. Nguồn thu đa dạng giúp quán đứng vững trước các biến động của trend. unik hỗ trợ marketing rất sâu sát và cam kết nguyên liệu chuẩn vị. Đây là lựa chọn lý tưởng cho nhà đầu tư muốn một mô hình kinh doanh hiện đại, ROI (tỷ suất hoàn vốn) tốt và giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một loại sản phẩm.
Thành công không đến từ may mắn, nó đến từ sự chuẩn bị tỉ mỉ trong từng công đoạn. Để giúp bạn không bỏ sót bất kỳ đầu việc nào, chúng tôi đã hệ thống hóa toàn bộ quá trình mở quán thành một lộ trình chuẩn. Hãy in checklist này ra và dán lên tường. Đánh dấu từng mục khi hoàn thành. Nó sẽ là tấm bản đồ dẫn đường giúp bạn đi đúng hướng từ ý tưởng sơ khai đến ngày cắt băng khánh thành.
Dưới đây là các đầu việc quan trọng được chia theo mốc thời gian cụ thể.
Thị trường F&B thay đổi từng ngày, những gì đúng hôm nay có thể sẽ lỗi thời vào ngày mai. Để tồn tại lâu dài, quán của bạn phải bắt kịp nhịp đập của thời đại. Năm 2026 đánh dấu sự lên ngôi của sức khỏe và công nghệ. Khách hàng không còn dễ dãi uống những ly nước đầy đường hóa học. Họ cần sự minh bạch và tiện lợi.
Dưới đây là những xu hướng chủ đạo bạn bắt buộc phải cập nhật vào mô hình kinh doanh của mình.
Trước khi kết thúc, chúng tôi sẽ giải đáp nhanh những thắc mắc phổ biến nhất mà các nhà đầu tư thường gửi về cho unik. Đây là những câu hỏi ngắn nhưng chứa đựng nhiều trăn trở về tiền bạc và định hướng. Hy vọng câu trả lời thẳng thắn dưới đây sẽ giúp bạn gỡ rối tơ lòng.
Nhượng quyền trà sữa là một cuộc chơi đầy tiềm năng nhưng cũng lắm cạm bẫy. Nó là con dao hai lưỡi có thể giúp bạn đổi đời hoặc khiến bạn trắng tay. Tất cả phụ thuộc vào cái đầu lạnh, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và một đối tác tin cậy.
Bạn đang tìm kiếm một giải pháp kinh doanh Cafe & Trà sữa bền vững, tối ưu chi phí và được đồng hành bởi những chuyên gia thực chiến, hãy liên hệ ngay với unik. Chúng tôi sẵn sàng tư vấn miễn phí các bài toán về vị trí và vận hành, giúp bạn vững bước trên con đường khởi nghiệp F&B.
+ Quà tặng 1: Tặng chuỗi video đào tạo kinh doanh cafe thành công.
+ Quà tặng 2: Tặng khóa học online được bán trên Unica trị giá 800.000
+ Quà tặng 3: Tặng chuỗi video bí quyết kinh doanh cafe miễn phí
+ Quà tặng 4: Tặng ý tưởng thiết kế cho chính quán của anh/chị trị giá 3.000.000 VND
+ Quà tặng 5: Tuyển tập 25 concept thiết kế quán cafe chọn
+ Quà tặng 6: 1 Voucher giảm giá 40% khóa học pha chế
Tổng giá trị quà tặng lên tới 60 triệu đồng
Nhượng quyền 0 đồng: Không mất chi phí nhượng quyền, không lấy % doanh thu , không yêu cầu lấy thiết bị hay nguyên vật liệu ….
ĐĂNG KÝ
Quý khách vui lòng để lại thông tin đầy đủ để đội ngũ chuyên gia tư vấn trong thời gian sớm nhất.
TRỤ SỞ CHÍNH HÀ NỘI
158 Võ Chí Công - Q.Tây Hồ - Hà Nội
0905785398 (Phục vụ đến 23h hàng ngày)
Cơ sở ĐÀ NẴNG
64 Lý Thánh Tông, An Hải, Sơn Trà, Đà Nẵng.
0973 981 509 (Phục vụ đến 23h hàng ngày)
TRỤ SỞ CHÍNH MIỀN NAM
221 Đ. Hùng Vương, Phường 9, Quận 5, HCM
0984909119 (Phục vụ đến 23h hàng ngày)
Cơ sở NHA TRANG
38 Thống Nhất, Vạn Thạnh, TP Nha Trang
0987199491 (Phục vụ đến 23h hàng ngày)
Cơ sở HUẾ
11 Lý Thường Kiệt, phường Phú Nhuận, TP Huế
0905 785 398 (Phục vụ đến 23h hàng ngày)
Cơ sở VINH
30 Đ. Lê Viết Lượng, Hưng Bình, Vinh, Nghệ An
0987199491 (Phục vụ đến 23h hàng ngày)
0905785398